است را تبليغ نكنى و نرسانى ، آن را تبليغ نكرده‌اى و نرساندى » و اين گزاره بىمعنا و لغو خواهد بود ، شيعه براى پاسخ به اين اشكال مىگويد : حكم ولايت امام على كه حضرت رسول صلّى اللّه عليه و آله و سلّم مأمور به ابلاغ آن بودند به حدى اهميّت داشت كه اگر آن ابلاغ نمىشد ، گويى اصل دين و تمام گزاره‌هاى آن ابلاغ نشده بود « 1 » ازاين‌رو خداوند با اين تعبير از شروط و جزا از اهميّت والاى آن پرده برداشت طبق اين معنا ، ضمير مفرد غايب در كلمه « رسالته » به « ربك » برمىگردد احتمال هم دارد معناى شرط و جزا در آيه چنين باشد : آنچه از آيات درباره ولايت امام على بر تو نازل شده ( مانند آيه إِنَّما وَلِيُّكُمُ اللَّهُ ، آيه أُولِي الْأَمْرِ . . . ) تعليم ده و به طور رسمى و روشن معناى ولايت را تبيين كن ( چون پيامبر سمت تعليم كتاب و تبيين آن را به عهده دارند ) تا هيچ شك و شبهه‌اى باقى نماند و اگر به اين صورت ابلاغ نكنى اساس پيام ولايت را نرسانده‌اى چون تنها تلاوت آيات درباره ولايت و نيز مواردى كه تاكنون به ولايت امام على تصريح كرده‌اى ، « 2 » به تنهايى كافى نيست و نياز به يكى اعلان عمومى و تفسير روشن از ولايت دارد ، در اين صورت ضمير مفرد غايب در كلمه « رسالته » به « ما » كه براى موصول است برمىگردد . برخى از روايات درباره آيه مذكور ، اين احتمال را تأييد مىكند . « 3 » پاسخ اهل سنت در اين باره بر اساس برداشتى است كه از تعبير « ما أُنْزِلَ إِلَيْكَ ، آنچه بر تو نازل شده » دارند چون جمهور اهل سنت مورد خاص و تازه‌اى براى « ما أُنْزِلَ إِلَيْكَ ، آنچه بر تو نازل شده » در نظر نمىگيرند مىگويند : مراد از اين شرط و جزا اين است : اگر پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و آله و سلّم در تبليغ برخى از تمام آنچه بر ايشان نازل شده ، كوتاهى

--> ( 1 ) . ر . ك : تبيان ، ج 3 ، ص 588 ؛ مجمع البيان ، ج 4 ، ص 344 ؛ الميزان ، ج 6 ، ص 44 ، 45 . ( 2 ) . مانند حديث يوم الدار ، ر . ك : خصائص ، ص 97 ، ح 65 و نيز احاديثى كه به اين مضمونند : « ان عليا مني و أنا منه و هو ولىّ كل مؤمن من بعدى ، على از من و من از اويم و او ولىّ هر مؤمنى پس از من است » خصائص ، ص 129 ، ح 88 . ( 3 ) . ر . ك : الكافى ، ج 1 ، ص 289 ، ح 4 و ص 290 ، ح 6 ؛ الولاية ، ص 198 ، ح 31 ؛ فرائد السمطين ، ج 1 ، ص 312 ، ح 250 .